فلزکاری در بدو اسلام

نوشته شده در موضوع دسته‌بندی نشده در 15 اکتبر 2016
فلزکاری در بدو اسلام



87442 1811191884523010525236226123223189200810840 فلزکاری در بدو اسلام

با توجه به اسناد تاریخی می دانیم که در روزگار پیش از اسلام ، خاورمیانه با هنر فلزکاری آشنایی داشت. برنز(1) در بین النهرین از آغاز هزاره 4قبل از میلاد شناخته شده بود و برنزهای معروف لرستان از درجه دوم تا اول درجه بندی می شوند.

در ادوار بعدی نیز، کاربرد برنز به عنوان پرمصرف ترین فلز ادامه یافت ، اما در سده های قبل از تسخیر اعراب ، نقره و طلا در امپراتوری های بزرگ آن زمان ، به منظور اهداف باشکوه مذهبی یا از نقطه نظر تجمل گرایی رایج گشت که از آن میان می توان به آثار شاخص فلزی بجای مانده از امپراتوری های هخامنشی و ساسانی اشاره کرد.

به نظر می رسد که عرب ها پس از تسخیر بلاد ساسانی و مواجه با آثار هنر فلزکاری، بلافاصله دریافتند که این اشیاء ارزش اکتساب یا مالکیت را دارند. حتی “ابن روسته” مورخ عرب بازگو می کند که خلیفه عمر یک عطردان منقوش به پیکره ، از سوریه را در مسجد مدینه مورد استفاده قرار می داد.

در دوران اولیه اسلام و تحت حکومت جدید ، در ناآرامی های بوجود آمده، صنعتگران به هنر خود ادامه دادند . هرچند بازمانده های اشیاء هنری به ویژه در فلزکاری های سلطنتی در این ادوار کمیاب است و اغلب تاریخ و محل مشخصی ندارد، با این وجود تاثیرات هنر قبل از اسلام خصوصا ساسانی در فلزات به جای مانده از دوران بدو اسلام از شاخصه های این آثار است. به طوری که در برخی موارد شدت تقلید از ظروف دوره ساسانی به حدی است که با قاطعیت نمی توان گفت مربوط به قبل از اسلام است یا بعد از اسلام! از این رو تعدادی از قطعات نقره کاری شده که روزگاری در دوران ساسانی تصویر می شد، امروزه در بخش هنر اسلامی موزه ها جای دارند.

482ed 9183107226146242381703937431914127153240 فلزکاری در بدو اسلام

بیشتر این ظروف ساده و معمولی هستند اما جام ها و مشربه ها یا ابریق هایی پیدا شده اند که در بعضی موارد بدنه ی آن ها به طور برجسته سازی و “گوزکاری”2 با تزئینات شعایی که تداعی گر گلبرگ هاست شکل داده شده است. در نمونه های دیگر تزئینات برجسته پیکره ای ، در کنار طرح های قلم زده شده، مورد مورد استفاده قرار گرفته شده است.

در تکنیک های رایج این دوره می توان مشاهده کرد که زمانی حتی یک کنده کاری مرغوب با به کار بردن عناصر برجسته سازی به نتیجه می رسد یا ممکن است قطعاتی طلاکاری شده باشند. این اشیاء تزئینی پرکار، ظاهرا بیش تر دارای حض بصری بوده اند تا اهداف کاربردی . به همین دلیل می توان اینطور خلاصه کرد که در هنر فلزکاری بدو اسلام هرچند تاثیرات هنر ساسانی به خوبی هویداست اما نوع نقوش از اهداف هنر سلطنتی ساسانی دور شده و در عوض خوشی ها یا لذات زندگی ، ویژه دوران صدر اسلام را مطرح نموده اند.

در مورد دامنه کاربرد برنز در مقابل برنج3 در اوایل دوران اسلامی توافق چندانی در میان کارشناسان وجود ندارد، اما از انواع این آلیاژها در ساخت اشیایی که جنبه تجملی داشتند مانند مشربه ها، چراغ ها ، بخورسوزها، بطری ها ، عطردان ها و هاون ها و همچنین اشیایی که جنبه نجومی و اخترشناسی داشته اند مانند اسطرلاب ها استفاده می شده است. لازم به ذکر است قدیمی ترین اسطرلاب باقیمانده مربوط به 314هـ.ق است .

با ورود به دوران اسلامی، نقوش اومانیستی و پیکره های انسانی که به وفور در نقوش فلزی دوران ساسانی رایج بود ، کنار گذاشته می شود و در عوض، نقوش انواع پرنده، خروس و سیمرغ و پرنده های شکاری در فلزکاری صدر اسلام مرسوم می گردد.

482ed 226572498011322147245901377112229255102219 فلزکاری در بدو اسلام

گاهی اشیاء با تکنیک ریخته گری از طریق قالب های مومی چکش کاری بیرونی یا با گردش چرخ تراش ساخته می شدند. مشخصه ی این اشیاء داشتن ظاهری زیبا و تزئیناتی غنی بود، و در عین حال ممکن بود با تکنیک های چون قلمزنی ، مهر زنی ، مشبک کاری یا مقدار کمی خاتم ، تزئین شوند.

مشربه ها چه برای نوشیدن ، چه برای وضو قبل از نماز ، همیشه در دنیای اسلام اهمیت داشته اند. از این نوع ظروف می توان به نمونه های موجود در موزه ارمیتاژ لنینگراد اشاره کرد که تاریخ ساخت آنها به حدود 67تا 70 هـ.ق باز می گردد و احتمالا در بصره ساخته شده اند.

از نمونه های شاخص دیگر هنر فلزکاری در دوران صدر اسلام می توان به تنگی اشاره کرد که امروزه در موزه هنرهای اسلامی قاهره نگهداری می شود و تاریخ ساختش به 133هـ.ق می رسد. این تنگ دارای بدنه ای گرد و گردن استوانه ای با مشبک کاری در قسمت بالا است که لوله اش همانند منقار باز یک خروس است.

به طور کلی می توان گفت با ورود به دوران اسلامی، نقوش اومانیستی و پیکره های انسانی که به وفور در نقوش فلزی دوران ساسانی رایج بود ، کنار گذاشته می شود و در عوض، نقوش انواع پرنده، خروس و سیمرغ و پرنده های شکاری در فلزکاری صدر اسلام مرسوم می گردد.

f74f1 13433101301052002411701861199165210715 فلزکاری در بدو اسلام

با توجه به توصیفات تاریخ نگاران عرب، دسته ای از آثار فلزی در دوران صدر اسلام و در دربارهای اموی و عباسی مرسوم بوده که متاسفانه امروزه چیزی از آنها باقی نمانده است. از جمله طبق توصیفات تاریخی می توان به ابزارهای ماشینی برای شادی شاهزادگان اشاره کرد. مانند درختی از طلا و نقره که برای خلیفه المقتدر (320-296هـ.ق) ساخته شده بود و در توصیف آن آمده که میوه های این درخت از سنگ های قیمتی بود و پرندگانی بر روی شاخه های آن قرار داشت که گویی در نسیم آواز می خواندند.

نتیجه آنکه، هرچند با توجه به احکام شرعی اسلامی، استفاده از ظروف طلا و نقره در ادوار اولیه اسلامی منع و مکروه دانسته شد، اما این حکم موجب منسوخ شدن کامل هنر فلزکاری در این دوران نگشت. این هنر در ساخت ظروف تزئینی ، اشیاء نجومی و ابزار ماشینی سرگرم کننده باقی ماند تا با ورود به دوران سلجوقی، جانی دوباره در این هنر دمیده شد.

توضیح تصاویر:

تصویر2: مفرغ لرستان مربوط به دوران قبل از امپراتوری هخامنشی

تصویر3: هنر فلزکاری هخامنشی

تصویر4: هنر فلزکاری ساسانی

تصویر5: بشقاب فلزی مربوط به دوران اولیه اسلامی که کاملا از روی ظروف دوران ساسانی تقلید شده است.

تصویر6: آفتابه مسی مربوط به دوره سلجوقی اولیه

پی نوشت:

1- ترکیب آلیاژ مس همراه با فلز غالب قلع

2- گوژکاری به برجسته سازی سطح فلز با چکش کوبی از پشت (Repousse) می گویند.

3- ترکیب آلیاژ غالب مس با فلز روی

f74f1 222183115234436911115954299796248941871 فلزکاری در بدو اسلام

9a653 12370459716432521447128129431131912 فلزکاری در بدو اسلام

 

 

 سمیه رمضان ماهی

بخش هنری تبیان


منابع:

هنر اسلامی/ باربارا برند/ مهناز شایسته فر

هنر ایران/ آرتور پوپ

صنایع دستی کهن ایران/ هانس ای.ولف/ سیروس ابراهیم زاده

مطالب مرتبط:

هنر فلزکاری در عهد ساسانی

هنر فلزکاری در عهد تیموری

Article source: http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=280942

               
N1496055327 فلزکاری در بدو اسلام N1496056479 فلزکاری در بدو اسلام N1496056369 فلزکاری در بدو اسلام N1496056114 فلزکاری در بدو اسلام
     
انگشتر استیل سنگ دلربا17 H277 انگشتر استیل نقره ای18 H283 انگشتر استیل نقره ای17 H282 انگشتر استیل نقره ای16 H281
     

انگشتر استیل طلایی سنگ دلربا سایز17.رنگ ثابت طرح طلا ضدحساسیت

انگشتر استیل نقره ای نگین جواهری سایز18.رنگ ثابت طرح طلاسفید ضدحساسیت

انگشتر استیل نقره ای نگین جواهری سایز17.رنگ ثابت طرح طلاسفید ضدحساسیت

انگشتر استیل نقره ای نگین جواهری سایز16.رنگ ثابت طرح طلاسفید ضدحساسیت

     
22,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 25,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 25,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 25,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام
     
     
               
N1496055791 فلزکاری در بدو اسلام N1496055683 فلزکاری در بدو اسلام N1496055612 فلزکاری در بدو اسلام N1335299794 فلزکاری در بدو اسلام
     
انگشتر استیل طلایی18 H280 انگشتر استیل طلایی17 H279 انگشتر استیل طلایی16 H278 انگشتر مینامشکی K702
     

انگشتر استیل طلایی نگین جواهری سایز18.رنگ ثابت طرح طلا ضدحساسیت

انگشتر استیل طلایی نگین جواهری سایز17.رنگ ثابت طرح طلا ضدحساسیت

انگشتر استیل طلایی نگین جواهری سایز16.رنگ ثابت طرح طلا ضدحساسیت

انگشتر تیتانیوم مینامشکی نگین جواهری

     
25,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 25,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 25,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 9,500 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام
     
     
               
N1482616188 فلزکاری در بدو اسلام N1482616102 فلزکاری در بدو اسلام N1482615975 فلزکاری در بدو اسلام N1464118868 فلزکاری در بدو اسلام
     
انگشتراستیل فیروزه ای سایز 18 H223 انگشتر استیل فیروزه ای سایز17 H222 انگشتراستیل فیروزه ای سایز16 H221 رینگ انگشتری سنگ طبیعی عقیق سبز
     

انگشتراستیل فیروزه ای سایز 18 طلایی.طرح طلا ضدحساسیت رنگ ثابت

انگشتراستیل فیروزه ای سایز 17 طلایی.طرح طلا ضدحساسیت رنگ ثابت

انگشتراستیل فیروزه ای سایز16 طلایی.طرح طلا ضدحساسیت رنگ ثابت

رینگ انگشتری تراشیده شده و یک دست از سنگ طبیعی عقیق سبز (تراش فنسی)

     
28,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 28,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 28,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 12,900 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام
     
     
               
N1434466130 فلزکاری در بدو اسلام N1434465981 فلزکاری در بدو اسلام N1472203869 فلزکاری در بدو اسلام N1441612290 فلزکاری در بدو اسلام
     
جعبه چوبی انگشتر کد 1 جعبه چوبی انگشتر کد 2 انگشتر نقره مردانه عقیق سیاه انگشتر نقره ایتالیایی
     

جعبه چوبی بسیار زیبا . قابلیت استفاده برای کالاهای زینتی دیگر

جعبه چوبی بسیار زیبا . قابلیت استفاده برای کالاهای زینتی دیگر

انگشتر نقره نگین عقیق سیاه ومارکازیت کد 207

انگشترنقره ایتالیایی - نگین طرح یاقوت کبود کد 173

     
4,500 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 5,300 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 115,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 90,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام
     
     
               
N1441612009 فلزکاری در بدو اسلام N1441611567 فلزکاری در بدو اسلام N1440398609 فلزکاری در بدو اسلام N1440398422 فلزکاری در بدو اسلام
     
انگشتر نقره شرف الشمس انگشتر عقیق سیاه نقره ایتالیا انگشتر نقره شرف الشمس انگشتر نقره عقیق
     

انگشتر نقره شرف الشمس با رعایت آداب کد 172

انگشتر نقره آ برادیوم ایتالیایی نگین عقیق سیاه کد 170

انگشتر عقیق زرد ( شرف الشمس ) کد 121

انگشتر نقره عقیق رکاب یاعلی (ع) کد 120

     
97,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 110,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 96,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 96,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام
     
     
               
N1464275942 فلزکاری در بدو اسلام N1442477521 فلزکاری در بدو اسلام N1441266900 فلزکاری در بدو اسلام N1441266725 فلزکاری در بدو اسلام
     
انگشتر زنانه نقره کهربا1 انگشتر نقره زبرجد مردانه انگشتر نقره یاقوت مردانه انگشتر نقره یاقوت مردانه
     

انگشتر زنانه نقره 925 با نگین کهربای اصل لهستان

انگشتر نقره نگین زبرجد اصل معدنی کد 176

انگشتر نقره نگین یاقوت سرخ مرغوب کد 160

انگشتر نقره نگین یاقوت سرخ مرغوب کد 159

     
22,900 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 270,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 230,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 185,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام
     
     
               
N1391589434 فلزکاری در بدو اسلام N1391588811 فلزکاری در بدو اسلام N1391588334 فلزکاری در بدو اسلام N1391587797 فلزکاری در بدو اسلام
     
انگشتر نقره عقیق یمنی انگشتر نقره عقیق یمنی انگشتر نقره عقیق مردانه انگشتر عقیق یمنی
     

انگشتر نقره عقیق یمنی مرغوب کد 10103

انگشتر نقره عقیق یمنی مرغوب کد 10102

انگشتر نقره عقیق یمنی مرغوب کد 10101

انگشتر نقره نگین عقیق مرغوب یمنی کد 10100

     
250,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 310,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 312,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 530,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام
     
     
               
N1464276099 فلزکاری در بدو اسلام N1464276032 فلزکاری در بدو اسلام N1441271579 فلزکاری در بدو اسلام N1441266321 فلزکاری در بدو اسلام
     
انگشتر زنانه نقره کهربا3 انگشتر زنانه نقره کهربا2 انگشتر عقیق نقره ی ایتالیایی انگشتر فیروزه نیشابور
     

انگشتر زنانه نقره 925 با نگین کهربای اصل لهستان

انگشتر زنانه نقره 925 با نگین کهربای اصل لهستان

انگشتر نقره ایتالیایی نگین عقیق کد 166

انگشترنقره فیروزه ی نیشابور کد 157

     
22,900 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 22,900 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 112,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 280,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام
     
     
               
N1441267249 فلزکاری در بدو اسلام N1441267072 فلزکاری در بدو اسلام N1460549406 فلزکاری در بدو اسلام N1325330824 فلزکاری در بدو اسلام
     
انگشتر نقره عقیق یمنی انگشتر نقره یاقوت مردانه انگشتر نقره مردانه نگین عقیق یمنی خرید لیزر انگشتری Beams finger laser بیمز اصل, فروش لیزر انگشتری Beams بیمز درجه ۱
     

انگشتر نقره عقیق یمنی کد 162

انگشتر نقره نگین یاقوت مرغوب کد 161

انگشتر بسیار زیبای نقره 925 با نگین سنگ طبیعی عقیق یمن ....

پدیده ســــال 2012 را به انگـــشتان خــود ببندید و دیگران را حیـــرت زده نمائید

     
207,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 250,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 119,900 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام 11,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام
     
     
               
N1325330791 فلزکاری در بدو اسلام      
     
فروش لیزر انگشتری بیمز Beams finger laser اصل, خرید لیزر انگشتری Beams بیمز درجه ۱      
     

پدیده ســــال 2012 را به انگـــشتان خــود ببندید و دیگران را حیـــرت زده نمائید

     
     
12,000 تومان buy فلزکاری در بدو اسلام            
     
     

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code